Miasto nad Odrą — geneza i historia

Szczecin wyrósł na lewym brzegu Odry w miejscu, gdzie rzeka rozdziela się na kilka ramion przed ujściem do Zalewu Szczecińskiego. Słowiańska osada istniała tu już w VIII wieku, a w roku 1243 miasto uzyskało prawa na prawie lubeckim. Przez blisko cztery wieki Szczecin był stolicą Księstwa Pomorskiego — niezależnego bytu politycznego manewrującego między Brandenburgią, Danią i Szwecją.

W 1720 roku po długich wojnach Szczecin przeszedł pod panowanie pruskie i stał się ważną twierdzą oraz portem Prus. Fortyfikacje Fryderyka Wielkiego, których fragmenty można oglądać do dziś, były w swoim czasie uznawane za wzorcowe rozwiązanie inżynierii wojskowej. Port obsługiwał eksport żyta i importował sól oraz śledzie z zachodniej Europy.

Port Szczecin, fotografia archiwalna
Port Szczecin — fotografia archiwalna, fot. Wikimedia Commons / CC BY-SA

Droga wodna — klucz do sukcesu portu

Szczecin zawdzięcza swoją pozycję portową nie bezpośredniemu dostępowi do morza, lecz systemowi wód śródlądowych. Odra, Zalew Szczeciński i przekop Świnoujście–Szczecin tworzą trasę, po której mogą poruszać się statki oceaniczne o zanurzeniu do 9,15 metra. Regularny pogłębianie toru wodnego, prowadzone systematycznie od XIX wieku, umożliwia obsługę jednostek o nośności kilkudziesięciu tysięcy ton.

System ten sprawia, że Port Szczecin jest faktycznie portem morskim pomimo położenia w głębi lądu. To ważne logistycznie: towary ze Szczecina mogą być bezpośrednio przeładowywane na barki i transportowane w górę Odry do Czech i Niemiec, łącząc transport morski z siecią śródlądową.

Architektura — miasto wielu kultur

Zabudowa Szczecina odzwierciedla jego wielokulturową historię. Wzgórze Zamkowe z Zamkiem Książąt Pomorskich — zbudowanym w stylu renesansowym w XVI wieku, zniszczonym w 1944 roku i odbudowanym po wojnie — pozostaje centrum symbolicznym miasta. Wały Chrobrego nad Odrą, gotowe w 1921 roku, to monumentalny ciąg gmachu Muzeum Narodowego, urzędów i tarasów widokowych na pruskiej skarpie — jedno z najimponujących założeń urbanistycznych epoki wilhelmińskiej nad Bałtykiem.

Stare Miasto zostało zniszczone w 1944 roku w stopniu porównywalnym z Gdańskiem. W odróżnieniu od Gdańska, Szczecin nie zdecydował się na rekonstrukcję historycznej tkanki — wyburzono pozostałości i wybudowano modernistyczną zabudowę, którą dziś część mieszkańców uważa za błąd. Dyskusja o odbudowie Starego Miasta wraca co kilka lat.

Współczesny port — przeładunki i specjalizacja

Port Szczecin, zarządzany razem z portem w Świnoujściu przez Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA, obsługuje rocznie ponad 25 milionów ton ładunków. Specjalizacje to: ładunki masowe (węgiel, kruszywa), towary drobnicowe, przeładunki ro-ro i kontenery. Terminal promowy w Świnoujściu — techniczne zaplecze tej samej instytucji — jest jednym z największych terminali promowych na Bałtyku, łącząc Polskę ze Szwecją.

Port korzysta z wolnego obszaru celnego — strefy, w której towary mogą być składowane, przetwarzane i pakowane bez odpraw celnych do czasu wprowadzenia na rynek europejski. Rozwiązanie to przyciąga operatorów logistycznych z całego regionu.

Szczecin w liczbach

← Gdynia Strona główna →